Eenzaamheid – MijnGazet 27 dec 2025
Vragen aan SPA
Van 11 tot 15 u is er op dinsdagmiddag een SPA-inloopmiddag in M35 in het Horecastraatje aan de markt in Geleen naast het gemeentehuis.
Iedereen die me iets wil vragen wat met lokale politiek te maken heeft kan dat daar doen. Dat kunnen algemene vragen zijn maar ook vragen die te maken hebben met een probleem waar iemand mee zit bv ‘kan ik bezwaar maken tegen …?’Uiteraard kan ik niet alles inhoudelijk beantwoorden maar ik kan vaak wel helpen in wat er kan en hoe het verder kan. Natuurlijk kan er ook gewoon van gedachten gewisseld worden over politieke kwesties.
Het motto van SPA is Mensen, Milieu, Middelen. De volgorde is niet willekeurig: voor SPA staan mensen voorop, is milieu heel belangrijk en staan middelen ten dienste van mensen en milieu.
Vermoedelijk zullen ook nog andere SPA-leden aanwezig zijn.
Loop gewoon eens binnen !
| XR demonstratie bij Chemelot
Zaterdag 22 november 2025 was er bij de poort naar Olefin-4 een demonstratie van Extention Rebellion tegen de door Chemelot veroorzaakte milieuvervuiling. Zoals gebruikelijk in Limburg verliep ook deze demonstratie vreedzaam en in een gemoedelijke sfeer. De ruim 15 demonstranten zaten met enkele spandoeken en borden met teksten bij de poort en hingen nog een paar teksten tegen het hekwerk op. De politie kwam echter in grote getalen opdraven, in ieder geval ruim meer dan dat er demonstranten waren. Het leek wel of zo’n beetje iedere politieman in deze regio was opgeroepen om deze “gevaarlijke demonstranten voor een beter milieu” in bedwang te houden. Maar liefst vijf politiewagens plus drie arrestantenbusjes en ook nog een wagen van de beveiligingsdienst van Chemelot waren aanwezig. Hopelijk is er elders in deze regio niks ernstigs gebeurd gedurende de nog geen drie uur dat de demonstratie duurde. Toen de arrestantenbusjes gearriveerd waren werden de demonstranten een voor een door twee politieagenten opgepakt en naar de busjes gebracht. Dat ging heel vreedzaam. De laatste twee (of drie?) hadden zich echter aan elkaar vastgemaakt waardoor het iets langer duurde eer zij, ook vreedzaam, meeliepen. De teksten op de borden langs het hek geven aan waar het XR om ging: minder uitstoot van Chemelot, zowel naar de lucht als naar het water. De Chemelot directeur zei donderdag dat Chemelot minder uitstoot dan voorheen en noemde zelfs econitrile als vervanger van acrylonitrile. Volgens AnQore heeft Econitrile ongeveer 60% lagere CO₂-voetafdruk vergeleken met traditionele (fossiele) acrylonitril. Dat is dus ‘minder slecht’ maar niet ‘duurzaam’, de term “eco” is misleidend. Desondanks moest hij ook aangeven dat Chemelot NOG STEEDS de derde vervuiler van Nederland is. XR protesteerde tegen de watervervuiling waarvoor een nieuwe lozingsvergunning in de maak is. Daarbij worden de emissies GEHEIM gehouden terwijl er een WETTELIJKE verplichting is dat die openbaar moeten zijn! Het Waterschap maakt samen met Chemelot die vergunning terwijl het Waterschap de vergunningverlenende en controlerende instantie is. Het lijkt er sterk op dat de conclusie van de Zuidelijke Rekenkamer dat de overheden zich te dienstbaar opstellen nog steeds van toepassing is. SPA staat achter de doelen die hier door XR worden nagestreefd en de vreedzame wijze waarop zij hier protesteren verdient respect. Zij zitten daar toch maar op de koude weg op deze zaterdag waarop het slechts ongeveer 1 graad is! Deze mensen zetten zich in voor een betere leefomgeving voor ons allemaal, geheel in overeenstemming met de Omgevingsvisie van Sittard-Geleen waarin staat “Leefomgeving burgers centraal.” Bedenk dat in Sittard-Geleen is de laatste 5 jaar het Sterrebos gekapt, werd voorkomen dat Danikerbos gekapt werd en dreigt een groot deel van het Lexhybos gekapt te worden. Dit nog afgezien ervan dat het ESCSterrein slechts deels van kap gered kon worden en het “beschermde” gebied tussen Grevenbicht en Obbicht toch werd bebouwd. Alleen al in Sittard-Geleen is dus meer dan genoeg reden om HEEL goed voor de leefomgeving van de burgers op te komen.
|
            |
| SPA zoekt steun voor verkiezingen.
18 maart 2026 : de dag dat inwoners van Sittard-Geleen richting kunnen geven aan hoe de gemeente zich de komende vier gaat ontwikkelen. Zoals elke partij zoekt ook SPA mensen voor op de kieslijst en mensen die SPA op een andere wijze willen steunen. Bij SPA staat het welzijn en de leefomgeving van onze burgers voorop. Daarbij vinden wij dat de gemeente financieel gezond moet zijn en dat er geen lastenverzwaring moet zijn. Bij SPA mag en kan iedereen daadwerkelijk meedoen. Zijn/haar mening doet er ook in praktijk toe en bepaalt mede hoe de opstelling van de fractie in de raad zal zijn. De afgelopen jaren hebben we ons ingezet, meer kunnen en zullen we ook niet beloven. SPA is politiek actief in de raad maar zeer zeker ook maatschappelijk. Al jaren werkt SPA niet alleen in woord maar ook in daad mee aan het bestrijden van armoede in onze gemeente. Wekelijks nemen mensen met heel verschillende problemen die zij ondervinden contact met me op. Heel vaak kan ik hen op de een of andere manier helpen. Dat kan betrekking hebben op iets wat (niet) in hun buurt gebeurt maar ook dat iemand problemen ondervindt bv met de gemeente. Resultaat kan ik niet beloven maar inzet en serieus kijken naar wat mogelijk is wel. SPA wil meer aandacht voor wat onze inwoners zoeken: verblijven in gezellige centra waar horeca en winkels zijn, plekken en ruimten in alle wijken en centra waar men elkaar kan ontmoeten, veel groen in alle delen van de gemeenten. SPA wil echt inspraak en meebeslissen over zaken die wijken of buurten aangaan in plaats van informatiebijeenkomsten die alleen als doel hebben om gehouden te worden en zo aan participatiecriteria te voldoen. Bij SPA geldt dat indien er geen algemeen belang is datgene wat omwonenden willen doorslaggevend is tenzij iets echt niet kan. Gezien de samenstelling van onze bevolking gaat de vergrijzing nog toenemen. SPA vindt dat hiermee veel meer rekening moet worden gehouden in beleid en uitvoering. De meerderheid van de raad wees het instellen van een ouderenadviesraad af. SPA vindt dat nodig. Waarom wel een jongerenadviesraad maar geen ouderenadviesraad? Al jaren worden er heel veel bomen, zelfs een bos, gekapt in onze gemeente maar er worden maar weinig nieuwe bomen geplant en de meerderheid van de raad wil zelfs nog een groot deel van een bos kappen. SPA zegt: kappen met kappen ! Toch hebben veel partijen ‘leefomgeving hoog in het vaandel staan’. Maar nergens anders ! Een motie van SPA om de komende vier jaar minstens 10000 bomen te planten werd afgewezen. SPA werkt daar hard aan en U zult daar nog van horen! Bij SPA is de veiligheid van omwonenden belangrijker dan de beurs van de aandeelhouders van Chemelot. Zo’n 70000 mensen wonen in het gebied waar DODEN vallen bij bepaalde ontploffingen op Chemelot. En men wil nog een waterstofbom ( = fabriek) bouwen op een paar honderd meter van woningen! Wereldwijd is er zo’n 30% overproductie van de bulkproducten die Chemelot maakt. Is het dan vreemd dat fabrieken die 50 tot 75 jaar oud zijn op de wereldmarkt niet meer meekunnen?? Niet voor niets sluiten fabrieken nu en willen grote multinationals weggaan. Zij zijn alleen geinteresseerd in winst, niet in onze toekomst, leefomgeving en gezondheid. SPA wil dat de Campus verder wordt onwikkeld BINNEN het huidige terrein en niet daarbuiten! Er kunnen nieuwe fabrieken komen maar er kan ook ingezet worden om (veel meer !) werkgelegenheid te scheppen door andere bedrijfstakken naar dit immense terrein toe te halen. Sinds de sluiting van de Maurits (1 januari 1967) is de werkgelegenheid op DSM/Chemelot flink GEDAALD ondanks dat het bedrijventerrein veel GROTER is geworden. Overal in Europa en zelfs ter wereld zie je dat de werkgelegenheid in ANDERE sectoren groeide. Ook in Nederland is dat vrijwel overal het geval ondanks / dankzij dat de meeste gemeenten geen groot chemish terrein naast de deur hebben liggen. Indien wij hier werkgelegenheid voor de lange termijn willen scheppen zal dit grote bedrijventerrein ook voor ANDERE werkgelegenheid gebruikt moeten worden. Niet voor niets is DSM rond 2000 een andere richting ingeslagen en heeft alles verkocht hier. Men zag, en sprak uit, dat bulkchemie hier een aflopende zaak is. Toen al waren fabrieken tot 50 jaar oud. Degenen die gekomen zijn kwamen hier alleen om de fabrieken verder uit te melken totdat ze niet meer rendabel waren. Dat moment is NU! Chemelot als organisatie heeft gewoon te weinig naar de toekomst gekeken en voor onvoldoende nieuwe processen en fabrieken gezorgd waardoor het nu gewoon niet meer mee kan op wereldniveau. De laatste jaren zijn er overal ter wereld nieuwe, moderne “Chemelots” gebouwd. Op de vraag “zijn BASF(Ludwigshafen) en Chempark(Leverkusen) in een betere positie om op de wereldmarkt te concurreren dan Chemelot”antwoordde CHATGTP : Deze Duitse sites zijn ook zeer geintegreerd en hebben zo’n 39000 en 28000 werknemers, VEEL meer dan Chemelot met haar (slechts) circa 7300 werknemers. De campus kan voor speciale producten zorgen. Daarvoor kunnen relatief kleine (en veilige !!) fabrieken gebouwd worden. De rest van het terrein zal anders benut moeten worden waardoor ook veel meer jonge mensen hierheen komen. Dat zal ook positief werken op een evenwichtigere samenstelling van de bevolking en daardoor op een goede ontwikkeling van deze regio op langere termijn. Uiteraard zijn er veel meer zaken waarover het enorm belangrijk is om met elkaar te praten, gedachten uit te wisselen en meningen te funderen. Het is hoog tijd om daadwerkelijk rekening te houden met de bevolking van deze regio, onze gemeente in het bijzonder, in plaats van vast te houden aan vergane glorie. SPA wil graag aan een goede toekomst werken voor onze gemeente en deze region waarbij de huidige bevolking van jong tot oud hier echter ook fijn kan wonen, werken en verblijven. Daarvoor heeft SPA hulp en steun nodig. Neem gerust contact op! Hulp van mensen die gedachten willen concretiseren en van mensen die op de lijst van SPA willen staan om zo veel mogelijk zetels in de raad te halen want dat helpt zeer bij het realiseren van wat we willen. Steun hebben webben we nodig van mensen die op SPA gaan stemmen, t.z.t. posters willen ophangen of anderzijds reclame maken. Ik wil graag kennismaken en vrijblijvend praten met mensen die zich aangesproken voelen door bovenstaand verhaal. Bij SPA geldt: mensen, milieu, middelen. Oftewel SPA gaat voor welzijn en leefomgeving van mensen waarbij financien en andere middelen ten dienste staan van mensen en milieu. |
 |
Geheimzinnigheid rond nieuwe lozingsvergunning Circle Wastewater BV.
Binnenkort moet het Waterschap Limburg weer een lozingsvergunning afgeven voor de “Circle Wastewater BV”. Dat gaat dan over wat de IAZI (zo kennen de meeste mensen in deze omgeving die DSM hebben meegemaakt als “groot bedrijf” dit bedrijf) vanaf 2027 via haar smeerpijp mag lozen in de Maas.
Menigeen zal zich nog de uitzending “Troebele wateren” van “de Vuilnisman” op NPO2 waarin de lozing van Chemelot in de Maas en van de PFAS van Chemours aan de orde kwam herinneren https://youtu.be/we0pexrzTl4 . De lozing van PFAS bij Chemours werd snel opgepakt en heeft resultaat gehad. Daarna kwam er ook meer aandacht voor de lozingen van Chemelot en daar komt ook steeds meer aandacht voor. oor de lozingsvergunning 2022 werden GEEN door Chemelot aangeleverde documenten “geheim” verklaard en is duidelijk zichtbaar welke stoffen geloosd worden en welke BBTs (best beschikbare technieken) toegepast worden. Voor de nieuwe lozingsvergunning heeft het Waterschap Limburg op verzoek van Chemelot echter een aantal files die Chemelot aanleverde “geheim” verklaard en gisteren werd dat in een besloten vergadering door het Algemeen Bestuur van WL bevestigt.Wat is er de afgelopen jaren veranderd dat maakt dat Chemelot nu andere gegevens aanlevert die noodzaken tot het opleggen van geheimhouding? Waarvoor zijn die gegevens nu nodig en eerder niet? Of is het dat Chemelot nu gegevens die voorheen werden aangeleverd niet WIL actualiseren teneinde discussie in het openbaar te torpederen? Het is volgens mij van eminent belang dat volkomen helder is wat er door Circle (en dus door Chemelot) geloosd wordt in de Maas.
Niet voor niets gaat de wetenschap en het besef bij de bevolking vooruit en is de conclusie dat de volksgezondheid in het gevaar is door vervuiling van bronnen van ons drinkwater, in dit geval de Maas.Niet voor niets moeten WML en andere Waterschappen keer op keer de drinkwaterinname voor zo’n 7 miljoen mensen stilleggen vanwege vervuiling van de Maas. Niet voor niets verzet Evides zich tegen de vergunning die de provincie Limburg wil geven aan het Weertse bedrijf CFS om PFAS in de Maas te lozen, zie https://www.linkedin.com/…/evides-waterbedrijf_pfas…/…
Ja, er komt veel rotzooi uit Belgie maar dat is geen legitimatie om in Urmond stoffen aan de Maas toe te voegen die een paar km verder in Panheel er op kosten van de samenleving weer uit moeten worden gehaald omdat een bedrijf niet op orde heeft dat er goed gezuiverd wordt. De lozingsvergunning uit 2022 geldt voor 631 stoffen waarvan er slechts 33 als categorie-C (niet vervuilend) worden aangemerkt. De andere 598 zijn ZZS (85 Zeer Zorgwekkende Stoffen, meest gevaarlijk voor mens en dier) of A (die 251 niet snel afbreekbare stoffen moeten er echt uit) of B (lozing van die 262 stoffen moet geminimaliseerd worden).
Ik wil zeker zijn dat de bevolking minimaal dezelfde info krijgt over de nieuwe lozingsvergunning als in 2022 en NIET dat er belangrijke info wordt achtergehouden om Chemelot te gerieven. Daarom heb ik een Woo-verzoek gedaan. en zeer relevante vraag is ook: “Waarom zou moeten worden toegestaan dat een zelfstandig bedrijf (Circle Wastewater BV) toevoerstromen mag accepteren waarvan men WEET dat die stoffen bevatten die men niet kan afbreken of anderzijds kan verwijderen resulterend in het lozen in de Maas?” Dat is gewoon het witwassen van milieuvervuilende stoffen van een ander bedrijf. Dat andere bedrijf behoort gewoon toevoerstromen aan te leveren die door Circle Wastewater BV zodanig kunnen worden verwerkt dat er geen milieuvervuiling optreedt. Het gaat om ons drinkwater, onze gezondheid.
Gaan oude tijden herleven in Geleen-centrum?
Na de stormachtige ontwikkeling van Geleen vanaf 1926 ten gevolge van de opening van de Staatsmijn Maurits werd in 1950 de nieuwe markt verhard en bij de toen zeer druk bezochte markt getrokken. V&D en C&A werden grote publiekstrekkers. Op o.a. “Gelaen wie ut vreuger waor” zijn veel prachtige foto’s en verhalen te vinden die tonen hoe Geleen bloeide met de markt als centrum.
Als geborene in 1956 ben ik opgegroeid met een heel gezellig ingericht centrum van Geleen. Echt gericht op beleving, met veel groen, zitplekken, afwisselend speelse elementen en inderdaad parkeren in het centrum vlakbij de winkels. Elke keer wanneer ik er kwam had ik gewoon een fijn gevoel vanwege de inrichting met bomen, bloemen, water, bijna altijd mensen die zaten op bankjes. Er was ook altijd wat te zien en er liepen steeds mensen voorbij. Als een ding van bijgevoegde foto’s duidelijk is dan is het wel dat de plank volledig misgeslagen is voor de inrichting van het huidige centrum.
Al jaren schreeuwen inwoners van Geleen om de gezelligheid terug te brengen. Dat is niet gemakkelijk. De nadruk wordt steeds gelegd op ‘ de tijden zijn veranderd, grote winkelketens zijn verdwenen, mensen kopen elders, weinig jongeren.’ Klopt allemaal maar is dat de oorzaak waarom het niet lukt ?
Al jaren wordt gediscussieerd over ‘we moeten parkeren bij de winkels ‘. Het is m.i. goed dat de proef wordt gedaan, daarmee wordt aangetoond of dat echt grote invloed heeft. Ik betwijfel het. Kijk je naar andere gemeenten dan zie je dat juist het gezellig inrichten ervoor zorgt dat mensen komen, blijven, geld spenderen en anderen trekken. Andere gemeenten, groot en klein, slaagden erin om vitale centra gericht op de aanwezigheid van mensen te maken ZONDER dat auto’s tot aan de voordeur bij de winkels komen. Ja, ik zal ook wel eens daar gaan parkeren i.p.v. in de garage maar moeten we terug naar het tijdperk dat auto’s centraal stonden? Nee !
De laatste jaren zien we heel duidelijk dat er meer terrasjes komen waar mensen kunnen genieten van het samen praten en rondkijken onder het genot van een drankje. We zien ook dat mensen zich steeds beter realiseren hoe belangrijk vergroening van de leefomgeving is en hoe prettig en rustgevend het is om bomen, struiken, bloemen en water te zien. Tijden veranderen. Onze gemeente heeft veel meer inwoners van boven de 45 dan jongeren. Die oudere generatie heeft doorgaans wel geld te besteden en zoekt gezelligheid.Men komt vaak niet naar het centrum om er snel een boodschap te doen en weer weg te razen, nee men wil er genieten.
Aankleding van het centrum, en de nieuwe markt in het bijzonder, met bomen, struiken, bloemen, water, bankjes e.d. maakt het verblijf aantrekkelijker. Ondernemers kunnen daarop inspelen. Veel huidige zaken zijn gericht op dingen die nodig zijn bv schoenen, voedsel, pakketpost, drogisterij. Belangrijk maar eenzijdig: het aspect genieten is te weinig aanwezig en de inrichting van de nieuwe markt maakt het moeilijk en onaantrekkelijk om te beginnen. Het is onwaarschijnlijk dat het centrum weer haar oude glorie zal herkrijgen wat je ook verzint maar ik zie geen reden waarom Geleen geen centrum kan krijgen wat net zo bloeit als veel andere gemeenten in Nederland die WEL ingericht zich verblijf en genieten. Het is een kwestie van beleid EN uitvoering rekening houdende met de doelgroep. Helder is dat ‘jeugdigen’ NIET de doelgroep KAN zijn omdat het aantal kinderen wat in onze gemeente, en zeker in Geleen, geboren wordt gewoon enorm afgenomen is en nog steeds afneemt. Het aantal ouderen neemt echter nog steeds toe en de komende pakweg 25 jaar zal het aantal ouderen overheersend blijven tenzij er een enorme toestroom van jeugdigen van elders zal zijn.
Politiek behoort zowel op de huidige bewoners als op de toekomst gericht te zijn. De afgelopen decennia is er echter veel te weinig aandacht geweest voor de huidige bewoners en de VOORUITZIENBARE vergrijzing. De behoeften van onze inwoners zijn veranderd en het beleid heeft daar volstrekt onvoldoende op ingespeeld. Het centrum van Geleen werd beroofd van datgene wat het gezellig maakte.De shop-and-run gedachte is desastreus geweest en heeft een spiraal naar beneden bewerkstelligd. Gevoegd bij de algemene ontwikkelingen t.a.v. winkels in Geleen heeft dat doorgeslagen mede omdat men ook te zeer op het grootbedrijf gericht was. Haar nieuwe werknemers vestigden zich niet langer IN Geleen maar ERBUITEN in andere gemeenten en menig leidinggevende verhuisde weg van de overlast.
Geleen had in haar topjaren zo’n 20% meer inwoners. Hun vertrek voelen winkeliers ongetwijfeld maar er zijn genoeg gemeenten in Nederland die met 25000 tot 40000 inwoners een functionerend centrum hebben ZONDER dat auto’s voor de deuren van winkels parkeren maar MET een op gezelligheid ingericht centraal plein. Het argument dat in de krant genoemd wordt “Vooral senioren zijn blij dat er een alternatief komt voor de ondergrondse parkeergarage omdat ze die niet durven in te rijden omdat de de in- en uitrit lastig vinden.” vind ik stigmatiserend, twijfelachtig en ondoordacht.
Stigmatiserend omdat het niet met cijfers is aangetoond.
Twijfelachtig want langzamerhand behoor ik tot die groep en ik vind de in- en uitrit zeker niet lastiger dan van andere parkeergarages binnen en buiten de gemeente. Indien de rijvaardigheid van iemand zodanig is afgenomen dat deze een parkeergarage niet meer veilig kan inrijden is het tijd dat men zich afvraagt of deze de auto moet laten staan. Ondoordacht omdat het alternatief is ‘landelijk geen parkeergarages maar parkeren op pleinen en langs straten in de centra’. Dat stelt de auto weer centraal en niet de mens. Zeker senioren met beperkte mobiliteit (bv rolatorgebruikers) zullen daardoor ernstig worden beperkt in hun mogelijkheden om in de centra te verblijven en te genieten van wat er zoal is. Dat zal hun participatie nadelig beinvloeden. De gezelligheid in de centra zal weer verdwijnen.
Hoe denken lezers over een en ander ?
Hittestress en toevluchtsoorden in gemeente Sittard-Geleen.
Ik lees in de Volkskrant van afgelopen zaterdag een uitgebreid interview met de huidige directeur van het Sociaal Cultureel Planbureau, prof.dr. Karen van Oudenhoven. Zij heeft het in het kader van het bevorderen van de sociale cohesie over de rol van buurt- en wijkcentra, want zoals zij zegt: “Sociale steun is een van de belangrijkste bronnen van veerkracht”. Dat ik het fundamenteel oneens ben met haar kijk op wat zij nog steeds de verzorgingsstaat pleegt te noemen, want die is naar mijn idee al sinds twee decennia om zeep geholpen door alle zorg uit handen te geven en de vrije markt daarop los te laten, zal ik voor een andere keer bewaren.
Omdat in het kader van het hitteplan de buurtcentra ook werden genoemd als plekken waar mensen hun toevlucht kunnen zoeken in barre weersomstandigheden, ben ik zelf maar eens op onderzoek uit gegaan, om te achterhalen hoe het eigenlijk daarmee is gesteld in onze gemeente. Want ik heb weliswaar in mijn vorige commentaar gezegd dat ik niet zou weten, waar ik dan terecht zou kunnen, maar de eerlijkheid gebiedt om te erkennen dat ik daar ook niet echt naar gezocht heb.
Ik noemde al het woord zoeken en ik kan u vertellen dat het inderdaad een ware zoektocht was. Eerst uiteraard Google maar eens geraadpleegd; ik kwam er al snel achter dat het fenomeen nogal wat benamingen kent: buurthuis, buurtcentrum, gemeenschapshuis, wijkcentrum, ontmoetingscentrum, wijksteunpunt, inloophuis, enfin: zoek het maar uit dus.
Het meest voor de hand liggend was om mijn licht op te steken op de site van de gemeente Sittard-Geleen. Ik maak gebruik van de zoekbalk en ik tik in: Buurtcentrum. Zoekresultaat: Vroegtijdige hulp bij schulden van VIDAR. Ik laat mij niet uit het veld slaan en ik tik in: Buurtcentra. Zoekresultaat: Een accommodatie huren. Ik gooi het over een andere boeg en ik tik in: Wijkcentrum. Zoekresultaat: een accommodatie huren in Wijkcentrum Hof van Eynatten in Limbricht. Ik tik in: Buurthuis. Zoekresultaat: Een accommodatie huren In Buurthuis De Kantine Jan Steenstraat 1a, 6137 VA Sittard; Monumenten verduurzamen of verbouwen; Ondernemers aan het woord: restaurant Aan de Bock in Geleen. Kennelijk hebben nogal wat burgers behoefte aan het huren van een accommodatie, maar ik ben nog geen steek verder, tenzij ik wellicht een accommodatie met airco zou willen huren om daar verkoeling te vinden. Vooruit dan, nog één laatste poging en ik tik in: Wijksteunpunt. Zoekresutaat: Wmo activiteiten/een accommodatie huren; Rolstoeluitleen; Seniorenwijzer. Ik ben dus nog geen steek wijzer geworden. Volhouder als ik ben doe ik nog een uiterste poging en ik tik in: Hitteplan. 0 resultaten gevonden.
Uiteindelijk lukt het mij om met behulp van informatie op de sites van Wijksteunpunten Sittard-Geleen, Thuishulpcentrale de Brug en Lokaaltotaal een overzicht te maken dat ik op FB zet ter info. Voor de gein tik ik deze instanties in op de site van de gemeente, want ze zouden toch op zijn minst hun eigen organisatie moeten kennen. Wijksteunpunten Sittard-Geleen: 577 zoekresultaten, maar voor zover ik kan zien geen enkele verwijzing naar die wijksteunpunten. Thuishulpcentrale de Brug: 437 zoekresultaten, maar idem dito. En Lokaaltotaal: 0 zoekresultaten.
Uiteraard ben ik nieuwsgierig wat de ruim 30 centra die ik heb gevonden te bieden hebben. Toegegeven: ik heb niet elke site geopend, maar ik geef graag een bloemlezing, waarbij ik de centra zelf aan het woord laat. Gemeenschapshuis de Boew/Hubertushuis: “Vanaf 1 april heten wij je van harte welkom op onze veelzijdige locatie. Of je nu op zoek bent naar de perfecte plek voor een vergadering, congres, meeting, feest, evenement, concert of koffietafel, bij De Boew ben je aan het juiste adres. Onze ruimtes bieden eindeloze mogelijkheden en worden met zorg afgestemd op jouw wensen. Met een persoonlijke en open benadering staan wij klaar om je te ondersteunen en van elke gelegenheid een succes te maken”.
“Gemeenschapshuis Born is gevestigd aan de Prinsbisdomstraat 5 in Born. In 2008 zijn de deuren van dit nieuwe Gemeenschapshuis geopend. Een prachtig gebouw, waarin tevens de huisartsenpraktijk Born en Partners in Welzijn is gevestigd. De dagelijkse gang van zaken wordt beheerd door Chris Luijten. Voor veel verenigingen is het gemeenschapshuis dé plek voor hun vergaderingen, repetities, feesten en andere bijeenkomsten. Dat kan tegen sterk gereduceerde tarieven”. “Met zijn eetcafé met terras, kleine en grote zaal en vier vergaderruimten is ‘t Volkshoes in Geleen bij uitstek geschikt voor de organisatie van persoonlijke, zakelijke en publieke bijeenkomsten. Van volledig verzorgde bruiloften en communiefeesten tot koffietafels en andere evenementen. Behalve voor besloten bijeenkomsten bent u bij ons altijd welkom in ons sfeervolle eetcafé met terras, waar u kunt genieten van een hapje en een drankje”.
Ik moet zeggen: de wijksteunpunten organiseren wel het een en ander, soms beperkt tot handwerken, bridgen en sjoelen en soms een uitgebreider programma met yoga, line-dance etc., maar met name die laatste twee lijken mij niet bepaald activiteiten die je doet om te verkoelen. Maar toch überhaupt interessant om eens te bekijken.
Mijn voorzichtige conclusie: wat volgens mij alle 32 centra gemeen hebben, is dat je in de regel moet betalen voor consumpties, en dat je nergens op de bonnefooi kunt binnenlopen om te vluchten voor de hitte. Ik tref ook geen enkele informatie aan op hun sites die duidt op voorzieningen in het kader van een hitteplan.
Al met al lijkt mij dus nog heel erg veel werk aan de winkel, zowel voor de gemeenschapshuizen, buurt- en wijkcentra en niet in het minst voor de gemeente Sittard-Geleen (en de politiek, zou ik zeggen).
Een actueel plaatselijk thema: de hittestress.
Vanochtend stond in DDL een achtergrondartikel over de problematiek van de steeds warmer wordende zomers in Zuid-Limburg. “Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat publiceerde in februari 2019 al een ‘nadrukkelijke uitnodiging’ aan gemeenten om lokale hitteplannen op te stellen. Zodat zorginstellingen en maatschappelijke organisaties beter weten wat ze moeten doen wanneer de temperatuur omhoog knalt”. Ik lees verder: “Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) besloot gelet op de voorspelde hoge temperaturen om voor Limburg het Nationaal Hitteplan te activeren vanaf zondag”.
In eerste instantie denk ik dan: oké, heel verstandig. Eens verder lezen wat deze zorginstellingen en maatschappelijke organisaties dan in petto hebben. Een woordvoerder van de gemeente Roermond zegt: “wij doen een beroep op de zelfredzaamheid van de burgers”. Alleen al van zo’n opmerking stijgt mijn lichaamstemperatuur spontaan tot stresshoogte, want je zegt daarmee dus ook tegen de ouderen, chronisch zieken, kwetsbare mensen (volgens mij zijn we allemaal op de een of andere manier kwetsbaar) en mensen die behuizingen hebben die totaal niet zijn berekend op tropische temperaturen: bekijk het maar.
Fijn dan toch dat een gemeente als Kerkrade wel haar verantwoordelijkheid heeft genomen en een hitteplan heeft opgesteld. Maar dan lees ik de tips die zij hebben geformuleerd: “drink genoeg water, blijf in de schaduw of zoek een koelteplek op. Bijvoorbeeld een park met natuurlijke verkoeling of een openbare plek waar airco’s zijn, denk aan een buurthuis of de bibliotheek”.
Akkoord, genoeg water drinken lijkt mij heel verstandig en ik weet uit eigen ervaring met mijn hoogbejaarde moeder zaliger dat je daar goed op moet letten. In de schaduw blijven kan ik me ook nog iets bij voorstellen, maar als ik vanuit mijn huis naar dat park zou moeten lopen, dan wordt dat een behoorlijk hete wandeling. En volgens mij is daar ook niet bijster veel natuurlijke verkoeling, in die zin dat de temperatuur onder de bomen echt niet ineens van 35 graden daalt naar 25. Dat geldt hetzelfde voor de huidige bibliotheek, die nog benauwder is dan mijn eigen zitkamer; dus alleen al om die reden hadden ze de oude bibliotheek in de Herenhof in ere moeten houden, lijkt mij. En wat dat buurthuis betreft moet ik eerlijk gezegd bekennen dat ik niet zou weten waar überhaupt nog een buurthuis in mijn omgeving ligt; ik heb ook niet het idee dat de buurthuizen die er wel zijn in Geleen mij op een willekeurig moment van de dag zien aankomen om daar te schuilen voor de hitte. Maar los daarvan: dat zet toch geen zoden aan de dijk? Tenzij ik daar permanent zou kunnen vertoeven, misschien. O ja, het gemeentehuis heeft goed werkende airco’s, maar of we daar nu zo welkom zijn, waag ik te betwijfelen.
Wat mij betreft zijn de tips die worden gegeven, puur gebaseerd op het nemen van eigen verantwoordelijkheid en ze geven je impliciet eigenlijk ook nog de schuld: is je tuin te warm? Tja, dan had je er maar nog meer bomen in moeten zetten. Zit je buiten teveel in de zon? Ja, dan moet je een overkapping laten maken, he? Maar die vragen zou ik willen retourneren: is er veel te weinig groen en schaduw in het centrum van Geleen? Moest alles wat nog enigszins verkoeling bracht op de markt per sé verdwijnen? Waar zijn in het centrum van Geleen plekken waar je je überhaupt gratis op kunt houden, voor meerdere uren?
Hoe denkt Spa over dit thema en hoe is het gesteld met het hitteplan van Sittard-Geleen?
Inderdaad, de zoveelste keer dat overheid en zorgorganisaties niet weten hoe ze het moeten aanpakken en dan maar de kreet ‘zelfredzaamheid’ te hulp roepen.
Het is een brevet van onvermogen!
Natuurlijk is het prima om mensen bewust(er) te maken dat ze zelf een aantal dingen kunnen doen. Ook is logisch dat de overheid niet alles kan doen. De WRR (Wetenschappelijke Raad van Regeringsbeleid) schreef jaren geleden al ‘Weten is nog geen doen’, zie https://www.wrr.nl/…/2017/04/24/weten-is-nog-geen-doen. Daarin staat o.a. dat het daadwerkelijk in actie komen echt niet alleen van voldoende kennis afhangt. Er is iemand nodig die het initiatief neemt om iets te gaan doen, pas daarna gaan anderen ook iets doen. Wat men dan gaat doen hangt meer van ‘anderen’ af dan van kennis.
Dat overheden steeds meer een beroep doen op ‘zelfredzaamheid’ grotendeels als vervanging van een taak wordt onderkend en als negatief aangemerkt.
Het zouden JUIST de zorgorganisaties, de overheden, brandweer, GGD e.d. moeten zijn die in situaties dat mensen in problemen kunnen komen het initiatief moeten nemen om heel actief uit te dragen dat men ‘iets’ moet doen of laten.
Het afschuiven op ‘de burger moet maar zelfredzaam zijn’ vind ik zeer zwak.
PBL – Monetaire milieuschade door basisindustrie toegenomen.
Al jaren wees ik op het PBL-rapport “MONETAIRE MILIEUSCHADE
IN NEDERLAND’ uit 2018 waarin berekend werd welke schade er elk jaar ontstaat door verkeer, landbouw, industrie en andere activiteiten.
Die schade treft ons allemaal. Het gaat daarbij bv over (extra) kosten voor het zuiveren van rivierwater t.b.v. drinkwater, over zorgkosten veroorzaakt door luchtvervuiling, over verminderde woningwaarde van omwonenden van industriele bedrijven etc.
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft dat rapport nu geactualiseerd.Daarin staat o.a. ‘In 2022 bedroeg de totale schade van de industrie, inclusief de afvalverwerkingssector, 9,65 miljard euro. Ten opzichte van Drissen en Vollebergh (2018) is het aandeel van de industrie in de monetaire milieuschade toegenomen. Binnen de sector industrie is de basischemie nu de belangrijkste veroorzaker van milieuschade (2,5 miljard euro), op de voet gevolgd door raffinage (2,2 miljard euro)”.
Uiteraard levert Chemelot daarin een belangrijke bijdrage.
Meermaals heb ik aangegeven dat ik van mening ben dat gemeenten en personen die meer dan gemiddeld getroffen worden dan (o.a. Sittard-Geleen en onze omwonenden) gecompenseerd moeten worden voor hun schade, uiteraard te betalen door de veroorzaker. Dat gebeurt nu nog steeds niet!
Onze leefomgeving en gezondheid wordt aangetast door commerciele activiteiten hetgeen bv nadelen heeft t.a.v. het vestigen van nieuwe inwoners, de gezondheid van onze inwoners en de verkoopbaarheid en prijs van woningen, toerisme.
De schade blijkt toegenomen van 31 miljard (in 2015) naar 45 miljard (in 2022).
De kranten besteden vandaag ook aandacht aan het rapport een DDL wijst erop dat de industrie vooral in Zuid-Limburg een bron van vervuiling is. Uitstoot van CO2, stikstofoxiden, ammoniak en methaan veroorzaken veel schade. Dat zijn nou net de stoffen die bij Chemelot in grote hoeveelheden worden uitgestoten.
Op bestuurlijk niveau komt er in Nederland (eindelijk) meer aandacht voor monetaire milieuschade.
Als gemeente met een flinke bijdrage aan de monetaire milieuschade moeten we daar m.i. meer aandacht aan besteden en ook bij het Rijk aankloppen dat er bij de verdeling van de Rijksmiddelen rekening gehouden gaat worden met de monetaire milieuschade.
Rondevoorstel Afwegingskader zon en wind
Het college hield een opinierende raadsronde over een nieuw afweigingskader voor het maken van zonneweiden en windmolens. Vanuit de raad werd helder aangegeven dat het NIET zo is dat het college naderhand kan zeggen ‘de raad heeft aangegeven wat ze wil, dat hebben we meegenomen en daarmee is de kous af.’.
Er IS bestaand beleid en er ZIJN andere stukken en visies waarin van alles over ruimtegebruik en klimaatambities en -maatregelen staat. Het college moet DUS naar de raad terugkomen voor een nieuw raadsbesluit indien men iets anders wil.
Alle partijen willen verduurzamen maar de mate waarin verschilt. Voor Pvda/GroenLinks en D66 is het min of meer ‘volle kracht vooruit, nagenoeg alles is daaraan onderschikt’. GOB gaf aan geen windmolens in Holtum Noord meer te willen maar elders is bespreekbaar.
Wethouder Tille gaf aan dat ‘windmolens boven de 50 m hoog’ niet realiseerbaar zijn vanwege ontbrekend draagvlak bij de bevolking’. Er ontstond nog discussie of 100 m toch aanvaard kan zijn waarbij de wethouder aangaf dat het onwaarschijnlijk is maar niet uitgesloten wordt.
SPA vroeg expliciet of ‘opgewekte energie moet lokaal gebruikt worden’ betekent dat we ook energie gaan opwekken voor Chemelot. Daarop werd heel duidelijk gezegd ‘Nee, we gaan geen energie voor Chemelot opwekken’.
SPA wees erop dat het voorstel aanhaalt dat het gebied tussen de Urmonderbaan en de ovonde bij Lindenheuvel gebruikt kan worden en dat SPA dat echt niet wil. Dat gebied is na vele jaren eindelijk een mooie entree van Geleen en een buffer tussen Chemelot en de wijk. Dit mogen we niet vernietigen.
In de Omgevingsvisie staat ook ‘Leefomgeving inwoners centraal’ en dan moet je dat niet zwaar aantasten door daar windmolens te plaatsen of zonneweiden te plaatsen.
SPA wees er weer op dat de doelstelling voor Sittard-Geleen absurd is (op basis van het oppervlak 400% EXTRA t.o.v. het landelijke gemiddelde !) en flink naar beneden bijgesteld moet worden. Landelijk worden de RES-doelen voor 2030 gehaald (zie https://www.pbl.nl/…/monitor-res-snelle-groei-zon-en…) “Wind- en zonneparken op land zullen in 2030 naar verwachting (inclusief projecten die nog gerealiseerd worden) 37 tot 45 TWh elektriciteit produceren.”
SPA vraagt (en vroeg al eerder) op REALISTISCHE doelen en, zeker nadat de windmolens op Holtum-Noord niet doorgingen, om bijstelling. Ik krijg nu in ieder geval de berekening en de overwegingen om Sittard-Geleen zo’n absurde hoeveelheid te laten produceren. De wethouder bleef vasthouden aan ‘we hebben jaren geleden een afspraak gemaakt en houden daaraan vast’. Dit terwijl HEROVERWEGING in 2023 gewoon conform afspraak aan de orde zou zijn en nu ook in 2025.
D66 gaf aan dat Sittard-Geleen slechts 15% van haar doelstelling heeft opgewekt en wilde veel meer maar dat we dat met dit afwegingskader niet gaan halen. De wethouder zei dat we stappen richting realisatie van de doelstelling’ willen doen maar dat met dit afwegingskader niet zullen halen. Hij voelt nationale druk en hoopt op nationale hulp. Vooralsnog wacht hij op initiatiefnemers, die laten echter op zich wachten vanwege de netcongestie die tot na 2030 gaat duren.
Tja, dan moet je toch je doelen bijstellen en kijken wat je WEL kunt realiseren. Blijkbaar DURFT het college niet aan te geven ‘Limburg en Sittard-Geleen hebben zich zwaar vergist, vanwege o.a. het Einsteinproject en de grote bevolkingsdichtheid KUNNEN we hier die RES-doelen niet realiseren.’ Dus schuift men het maar door naar een volgend college. Liever de kop in het zand steken dan aangeven dat je jezelf zwaar overschat hebt!
Met zijn antwoord gaf de wethouder in feite aan dat SPA gewoon gelijk heeft. Zo werd het na de vergadering door meerdere raadsleden in de wandelgangen ook benoemd. Kijk je naar de cijfers en de realiteit dan is 15% realisatie zo gek nog niet. Immers: 400% EXTRA t.o.v. landelijk gemiddelde betekent dat 20% van de doelstelling realistisch maximum is. Daarvan is dan 75% gerealiseerd.
Ik denk dat er nog veel meer gerealiseerd kan worden door zwaar in te zetten op isolatie en andere laag-fruit-maatregelen en op innovatieve mogelijkheden. De 10 miljoen die de gemeente kort geleden daarvoor van het Rijk ontvangen heeft kan daar zeker aan bijdragen.
Stel dat we nu herijken op 25% van de nu geldende doelstelling. Dat is ambitieus maar WELLICHT haalbaar gezien de 15% die we al hebben gerealiseerd. Wanneer je dat promoot en faciliteert (o.a. met subsidies) kun je misschien WEL draagvlak en succes vinden.