Gaan oude tijden herleven in Geleen-centrum?

Na de stormachtige ontwikkeling van Geleen vanaf 1926 ten gevolge van de opening van de Staatsmijn Maurits werd in 1950 de nieuwe markt verhard en bij de toen zeer druk bezochte markt getrokken. V&D en C&A werden grote publiekstrekkers. Op o.a. “Gelaen wie ut vreuger waor” zijn veel prachtige foto’s en verhalen te vinden die tonen hoe Geleen bloeide met de markt als centrum. 

Als geborene in 1956 ben ik opgegroeid met een heel gezellig ingericht centrum van Geleen. Echt gericht op beleving, met veel groen, zitplekken, afwisselend speelse elementen en inderdaad parkeren in het centrum vlakbij de winkels. Elke keer wanneer ik er kwam had ik gewoon een fijn gevoel vanwege de inrichting met bomen, bloemen, water, bijna altijd mensen die zaten op bankjes. Er was ook altijd wat te zien en er liepen steeds mensen voorbij. Als een ding van bijgevoegde foto’s duidelijk is dan is het wel dat de plank volledig misgeslagen is voor de inrichting van het huidige centrum.

Al jaren schreeuwen inwoners van Geleen om de gezelligheid terug te brengen. Dat is niet gemakkelijk. De nadruk wordt steeds gelegd op ‘ de tijden zijn veranderd, grote winkelketens zijn verdwenen, mensen kopen elders, weinig jongeren.’ Klopt allemaal maar is dat de oorzaak waarom het niet lukt ?

Al jaren wordt gediscussieerd over ‘we moeten parkeren bij de winkels ‘. Het is m.i. goed dat de proef wordt gedaan, daarmee wordt aangetoond of dat echt grote invloed heeft. Ik betwijfel het. Kijk je naar andere gemeenten dan zie je dat juist het gezellig inrichten ervoor zorgt dat mensen komen, blijven, geld spenderen en anderen trekken. Andere gemeenten, groot en klein, slaagden erin om vitale centra gericht op de aanwezigheid van mensen te maken ZONDER dat auto’s tot aan de voordeur bij de winkels komen. Ja, ik zal ook wel eens daar gaan parkeren i.p.v. in de garage maar moeten we terug naar het tijdperk dat auto’s centraal stonden? Nee ! 

De laatste jaren zien we heel duidelijk dat er meer terrasjes komen waar mensen kunnen genieten van het samen praten en rondkijken onder het genot van een drankje. We zien ook dat mensen zich steeds beter realiseren hoe belangrijk vergroening van de leefomgeving is en hoe prettig en rustgevend het is om bomen, struiken, bloemen en water te zien. Tijden veranderen. Onze gemeente heeft veel meer inwoners van boven de 45 dan jongeren. Die oudere generatie heeft doorgaans wel geld te besteden en zoekt gezelligheid.Men komt vaak niet naar het centrum om er snel een boodschap te doen en weer weg te razen, nee men wil er genieten.

Aankleding van het centrum, en de nieuwe markt in het bijzonder, met bomen, struiken, bloemen, water, bankjes e.d. maakt het verblijf aantrekkelijker. Ondernemers kunnen daarop inspelen. Veel huidige zaken zijn gericht op dingen die nodig zijn bv schoenen, voedsel, pakketpost, drogisterij. Belangrijk maar eenzijdig: het aspect genieten is te weinig aanwezig en de inrichting van de nieuwe markt maakt het moeilijk en onaantrekkelijk om te beginnen. Het is onwaarschijnlijk dat het centrum weer haar oude glorie zal herkrijgen wat je ook verzint maar ik zie geen reden waarom Geleen geen centrum kan krijgen wat net zo bloeit als veel andere gemeenten in Nederland die WEL ingericht zich verblijf en genieten. Het is een kwestie van beleid EN uitvoering rekening houdende met de doelgroep. Helder is dat ‘jeugdigen’ NIET de doelgroep KAN zijn omdat het aantal kinderen wat in onze gemeente, en zeker in Geleen, geboren wordt gewoon enorm afgenomen is en nog steeds afneemt. Het aantal ouderen neemt echter nog steeds toe en de komende pakweg 25 jaar zal het aantal ouderen overheersend blijven tenzij er een enorme toestroom van jeugdigen van elders zal zijn.

Politiek behoort zowel op de huidige bewoners als op de toekomst gericht te zijn. De afgelopen decennia is er echter veel te weinig aandacht geweest voor de huidige bewoners en de VOORUITZIENBARE vergrijzing. De behoeften van onze inwoners zijn veranderd en het beleid heeft daar volstrekt onvoldoende op ingespeeld. Het centrum van Geleen werd beroofd van datgene wat het gezellig maakte.De shop-and-run gedachte is desastreus geweest en heeft een spiraal naar beneden bewerkstelligd. Gevoegd bij de algemene ontwikkelingen t.a.v. winkels in Geleen heeft dat doorgeslagen mede omdat men ook te zeer op het grootbedrijf gericht was. Haar nieuwe werknemers vestigden zich niet langer IN Geleen maar ERBUITEN in andere gemeenten en menig leidinggevende verhuisde weg van de overlast.

Geleen had in haar topjaren zo’n 20% meer inwoners. Hun vertrek voelen winkeliers ongetwijfeld maar er zijn genoeg gemeenten in Nederland die met 25000 tot 40000 inwoners een functionerend centrum hebben ZONDER dat auto’s voor de deuren van winkels parkeren maar MET een op gezelligheid ingericht centraal plein. Het argument dat in de krant genoemd wordt “Vooral senioren zijn blij dat er een alternatief komt voor de ondergrondse parkeergarage omdat ze die niet durven in te rijden omdat de de in- en uitrit lastig vinden.” vind ik stigmatiserend, twijfelachtig en ondoordacht.

Stigmatiserend omdat het niet met cijfers is aangetoond.

Twijfelachtig want langzamerhand behoor ik tot die groep en ik vind de in- en uitrit zeker niet lastiger dan van andere parkeergarages binnen en buiten de gemeente. Indien de rijvaardigheid van iemand zodanig is afgenomen dat deze een parkeergarage niet meer veilig kan inrijden is het tijd dat men zich afvraagt of deze de auto moet laten staan. Ondoordacht omdat het alternatief is ‘landelijk geen parkeergarages maar parkeren op pleinen en langs straten in de centra’. Dat stelt de auto weer centraal en niet de mens. Zeker senioren met beperkte mobiliteit (bv rolatorgebruikers) zullen daardoor ernstig worden beperkt in hun mogelijkheden om in de centra te verblijven en te genieten van wat er zoal is. Dat zal hun participatie nadelig beinvloeden. De gezelligheid in de centra zal weer verdwijnen.

Hoe denken lezers over een en ander ?

Maastricht sterkste stadsmerk, Sittard-Geleen 99e.

Inderdaad, Maastricht blijkt in een onderzoek een sterker stadsmerk te hebben dan Utrecht, Amsterdam en alle andere Nederlandse steden. Daar kan de rasechte Maastrichtenaar met recht trots op zijn. Het geeft aan dat de achtereenvolgende gemeentebestuurders van pakweg deze eeuw toch echt iets goeds hebben gedaan.
“Waar staan we dan als Sittard-Geleen” hoor ik de lezer haast denken.

Sittard-Geleen blijkt 2e te staan wanneer we de top-100 vanaf onderen beginnen: plaats 99e.
Dat we nog 99e staan is volgens de onderzoekers te DANKEN aan het vaak in het nieuws komen ook al is dat volgens hun meestal negatief.

Bijna 25 jaar na de fusie, allerlei studies en centrumprojecten zijn onze bestuurders er nog steeds niet in geslaagd om de gemeente een positiever imago te geven, Onder aanvoering van GOB en afwisselend met CDA, GroenLinks en PvdA als belangrijkste coalitiepartner hebben we er weinig van gebakken.
Zitterd Revisited (hoeveel Nederlanders en ook buitenlanders zijn er tweemaal in Sittard geweest??), Sportzones, evenementen, het heeft niet geholpen om zelfs maar bij de top-50 te komen, iets wat als 33e gemeente van Nederland qua inwoners geen heel ambitieus doel is. Dit ondanks dat we in achtereenvolgende coalitieakkoorden, toekomstvisies, omgevingsvisies en centrumplannen lezen dat we ‘met recht trots zijn op onze stad’.

Aan onze leefomgeving en historie kan het volgens de beleidmakers niet liggen want de fraaie ligging aan Maas en kanaal, het vele groen (in werkelijkheid blijven we flink achter bij het gemiddelde en gaan we achteruit), de schitterende historische binnenstad van Sittard, de heuvels en bossen van de Kollenberg en het Danikerbos (grotendeels buiten de gemeente gelegen), de kastelen, het mijnverleden en de bandkeramiekers, Fortuna. handballen, ijshockey In een woord: geweldig!

En dan hebben we bovendien nog Chemelot. Daar zijn we toch echt wel het bekendste (/ beruchtste) door.
Met haar lucht- en watervervuiling, incidenten die met regelmaat het landelijke nieuws halen, de onveiligheid die uitgaat van grote chemische installaties hebben we toch echt wel iets in huis waardoor Sittard-Geleen (zelfs inter)nationale bekendheid heeft. Niets voor niets staat Chemelot centraal bij de ontwikkeling van Sittard-Geleen en wordt daar keer op keer het welzijn van onze inwoners voor terzijde geschoven.
Toekomstvisie, omgevingsvisie en allerlei plannen zoals nu weer het ras naderbij komen van het opslokken van het Lexhygebied voor Chemelot gerelateerde activiteiten. DAT is de richting die de GOB-colleges al twee decennia volgen en uitdragen. Volgens SPA is de plank daarmee compleet gemist.

Ja, er werken zo’n 1500 inwoners op Chemelot en indirect zullen er ook nog wellicht tegen de 3000 mensen werk hebben. Maar dat moet je wel afzetten tegen de 46000 werkende inwoners en het enorme bedrijventerrein waarop andere gemeenten gemiddeld heel wat meer werknemers en diversiteit aan werk en recreatiemogelijkheden hebben.
Het college probeerde zelfs ‘Circulaire productiestad’ door te drukken als stadsmarketing voor de komende pakweg 20 jaar.

Gelukkig heeft SPA de andere partijen ervan weten te overtuigen dat dit toch echt de verkeerde richting is.
Geen wonder dat we als gemeente zo’n slecht imago hebben opgebouwd. Wie wil er nou in een productiestad wonen?
Mensen zoeken gezelligheid, vertier, natuur en rust.

Zelfs in de nog vast te stellen nieuwe stadsmarketing staat Chemelot nog steeds met stip op plaats een.
Wijzigingen die na de raadsronde op initiatief van SPA in het ‘merkenverhaal’ zijn aangebracht verbeteren de positie van ‘mensen’ flink. Het maakt mogelijk dat bij de invulling van de stadsmarketing de focus steeds meer op onze inwoners, bezoekers en leefomgeving gelegd wordt.

Daarom zal SPA instemmen hiermee want het is SPA heel erg duidelijk dat het beleid de afgelopen decennia gewoon gefaald heeft om Sittard-Geleen positief in de markt te zetten. Zo’n negatief imago dat we hebben (iets waar SPA al jaren op wijst !) heeft leegstand van winkels en centra, weinig toestroom van nieuwe bewoners, weinig toerisme, lagere woningwaarden, weggaan van jongeren na hun studie etc tot gevolg. SPA hoopt dat het professioneel aanpakken van stadsmarketing er WEL voor zorgt dat Sittard-Geleen de top-50 haalt.

Daarvoor is in ieder geval nodig dat de uitspraak van ex-minister Wouter Bos ‘Sittard-Geleen je moet er doorheen’ vervangen wordt door ‘Sittard-Geleen daar wil je heen’
.